Буряадай Арадай Хуралай арбан табадахи сессиин үедэ һунгамалнууд Буряад Уласай «Буряад Уласта кадетскэ болбосорол тухай» хуулиин түсэл шалгажа, түрүүшын уншалгада абаа. Ниигэмэй бодолгын талаар холбоотой хорооной түрүүлэгшэ Игорь Марковецэй тайлбарилһаар, республика дотор мүнөө хүдэлжэ байһан курсантнуудай (казаг курсантнуудай) ангинууд заримдаа үхибүүдые болон эдиршүүлые һургаха методическа талаар һайн системэ бэшэ, харин хобби бүлэгүүдтэ адлирхуу байдаг ушарһаа хуулиин хэрэгсэл бии болоно.
Республикын ниитэ һуралсалай 16 муниципальна эмхи зургаануудта кадетскэ классууд мүнөө сагта нээгдэһэншье һаа, тэндэ 839 һурагша һурана. Кадет һуралсалай бусад түхэлнүүдтэй хамта энэ программа мүнөөдэр республика дотор ойролсоогоор 1500 һурагшадые абажа байна, энэнь бүхы тооной нэгэ хубиһаа бага болоно. Мэдээжэ, тоо тухай бэшэ, харин агуулга тухай, илангаяа бидэ мүнөө заншалта үнэтэ зүйлнүүдые болбосоролой үндэһэ һуури гэжэ үзэнэбди. Тус хуулиин түсэл зохёохоһоо урид Арадай Хуралай Ниигэмэй бодолгын талаар хорооной гэшүүд мүнөө кадетскэ хэшээлнүүдые үгэжэ байһан бүхы һургуулинуудаар ябажа, шалгаһан байна. Ажалай орёо байдал мүнөө дээрээ федеральна хэмжээндэ курсантнуудай болбосорол гуримшуулдаг тусгаар хуулиин үгы байһанһаа шалтагдаа. Эдэ хэшээлнүүдтэ мэргэжэлтэй багшанарые, һургаал заабарилагшадые бэлдэхэ асуудал тон орёо. Һургуулиин захиралнууд эхэ ороншолой хүмүүжүүлгын ехэнхи предмедүүдые мүнөө үедэ нэмэлтэ болбосоролой багшанар заана, тэдэнэр һургуулитай албан ёһооршье холбоотой бэшэ гэжэ тайлбарилба.
Һургуулинуудта, илангаяа кадетскэ классуудта эрэшүүлэй дуталдаһаниинь (эрэшүүлэй жэшээгүйгөөр ямар кадетскэ болбосорол байхаб) тусгаар сэдэб болоно. Энэ хадаа Буряад орондо шухала һалбари болоод, мүнөө болотор хуулиин талаар үргэн дэлисэтэй гуримшуулга дуталдадаг байгаа.
Хуулиин гол удхань юун бэ? Энэнь "кадет болбосорол", "кадет интернат һургуули", "кадет анги" гэхэ мэтэ гол ойлгосонуудые нэбтэрүүлнэ. Энэ баримта бэшэг засагай газарай зургаануудай хоорондо эрхэ мэдэлые тодорхойгоор хубаана. «Һургуулинуудай болон түрэлхидэй үүсхэлээр кадетскэ классуудые байгуулха гурим, кадетскэ интернат-һургуулида орохо дүримүүд, тиихэдэ һурагшадые хангаха, ниигэмэй тэдхэмжын хэмжээнүүдэй асуудалнууд, тэрэ тоодо эдеэ хоол, формоор хангалгын асуудалнууд тусгаар статьянуудаар гуримшуулагдана», - гэжэ Игорь Марковец тайлбарилба.
Тиихэдэ тус хуулиин абтахада, республикын бюджедһээ нэмэлтэ гаргашанууд гарахагүй гэжэ дуулгаа. Кадетнүүдэй болбосоролдо мүнгэ һомололго, мүнөө байһан ёһоороо, баталагдаһан бюджедэй һомололгын хэмжээндэ ябуулагдаха юм. Жэшээнь, 2025 ондо Ородой Холбоото Уласай Герой В.В. Сукуев.
Сессиин үедэ һунгамалнууд хуулиин түсэл нэгэдэхи уншалгаар абаа, энэнь боложо болохо дурадхалнуудые, заһалтануудые хараадаа абан, баримта бэшэг шэнэлэгдэхэ гэһэн удхатай.
«Агууехэ Илалтын 80 жэлэй ойн баярта даабари табигданхай»,"Мүн лэ Эсэгэ ороноо хамгаалагшын жэл гэжэ соносхогдоһон энэ жэлдэ бидэ эрхимүүдһээ эрхимүүдые абажа, залуу үетэниие хүмүүжүүлхэ, хүмүүжүүлхэ нэгэдэһэн системэ байгуулха ёһотойбди, тэрэнээ хожом уласай хэмжээндэ гаргаха аргатайбди. ерээдүйн эсэгэнэрые хүмүүжүүлгэ.
